فهرست بستن

اقتضاهای عصر حاضر؛ سخنی با علمای جوان

الحمد لله رب العالمين والصلاة والسلام على سيدنا ومولانا محمد خاتم النبیین وعلی آله وأصحابه أجمعين وعلی کل من تبعهم بإحسان إلی یوم الدین

أما بعد؛علمای گرامی، السلام علیکم

ما در اکثر اوقات به درس و تدریس مشغول هستیم. از آنجایی که بیشتر توجه ما معطوف به دروس است، به همین سبب، کمتر برای مطالعه و فعالیت‌های علمی خارج از دروس فرصت ‌می‌یابیم. «بیماری کرونا» اگر چه مصیبتی است اما خداوند متعال در مصائب دنیوی عموما در کنار شر، یک جنبۀ خیر نیز گذاشته است. همین طور در این مصیبتِ همه‌گیرِ کورونا نیز خداوند یک جنبۀ خیر عنایت فرموده است و آن این‌ که به سبب شیوع این بیماری، اوقات خالی بیشتری برایمان میسر شده است و در نتیجه برای بسیاری از کارهایی توفیق می‌یابیم که در حالت عمومی به دلیل مشغولیت با درس و تدریس فرصت آن را نداشتیم.

بنده خود، خداوند را شاکرم که در زمان قرنطینه و منع تردد عمومی (اگر چه فعلا این وضعیت در پاکستان برطرف شده است) الله تعالی مرا از سفرها در امان نگه‌داشت و توفیق داد تا به تکمیل بسیاری از کارهای عقب مانده از گذشته بپردازم.شما عزیزان گرامی خود اهل علم هستید و علم شما نیز تازه و جوان است، بنده شایستگی نصیحت علمای کرام را ندارم اما به‌هر حال، نکاتی را که از بزرگان اندوخته‌ا‌م، خدمت شما عزیزان ذکر می‌کنم.

ارزش زمان

لحظات زندگی از طرف الله تعالی امانت بسیار بزرگی است. پدر بزرگوارم حضرت مولانا مفتی محمدشفیع عثمانی رحمه الله می‌فرمودند: انسان باید لحظه لحظۀ زندگی‌اش را با دقت و مواظبت تمام، در کارهای سودمند صرف کند؛ فرقی نمی‌کند که این کارها برای دنیا مفید باشد یا آخرت؛ اما تضییع اوقات عملی بسیار ناپسند بلکه یک گمراهی بزرگ است.

آگاهی از مقتضاهای زمان

امروزه مسئولیت‌های علمای کرام بسیار گسترده شده است. شما عزیزان این مقوله را شنیده‌اید که «من لم یعرف أهل زمانه فهو جاهل»؛ کسی که از احوال مردم زمانۀ خود آگاه نباشد، جاهل به شمار می‌رود؛ یعنی به معنای واقعی از علم او به دیگران سودی نخواهد رسید.

اوضاعی که امروزه ما با آن مواجه هستیم و افکار، نظریات و انحرافاتی که در میان مردم در حال گسترش است، مقتضِی آن است که ما از تمام این تحولات مطلع شویم و به مقتضای «کلموا الناس علی قدر عقولهم» شیوه‌هایی را که در مواجهه با این اوضاع بر روح‌ و روان مردم تاثیرگذار باشند، نیز فرا بگیریم؛ بنابرین علمای کرام باید از انحرافات عصر جدید مطلع باشند و شیوه‌های بیرون آوردن مردم از این گمراهی‌ها را نیز بشناسند و برای رسیدن به این هدف اگر نیاز به مهارت یا دوره‌های تربیتی خاصی باشد، به آن نیز توجه کنند.

واقعیت این است که عزیزانی که تنها با درس و تدریس مشغول هستند، عموما از بسیاری از موضوعات مربوط به عصرِ حاضر اطلاع نمی‌یابند . حال، نیاز است که این عزیزان، دوران فعلی را که دروس متوقف شده است، صرف کسب آگاهی دربارۀ این موضوعات کنند؛ این ‌گونه، فعالیت‌هایشان برای مردم سودمندتر خواهد بود و توانایی بیشتری برای خدمت دین خواهند داشت؛ مثلا: اگر دربارۀ چالش‌های فکری معاصر یا نظام‌های اقتصادی یا سیاسی مدرن آگاهی لازم کسب شود وانگاه با درنظر گرفتن این اندیشه‌ها، علیه افکار باطل و منحرف فعالیت شود، نتیجه رضایت‌بخش‌تر خواهد بود.

نیاز به استفاده از فناوری‌های جدید برای دعوت وتبلیغ

همین طور شایسته است که از شیوه‌های جدیدی که امروزه برای دعوت و تبلیغ و آموزش فراهم شده است، بهره برده شود تا بر اذهان امروزی تاثیر بیشتری گذاشته شود؛ مثلا در این روزها به دلیل منع اجتماعات و تردد عمومی، بسیار از کارها به صورت آنلاین انجام می‌گیرند، جلسات و حتی درس و تدریس به صورت آنلاین برگزار می‌شود. حال نیاز است که این شیوه‌ها نیز آموخته شود تا بدانیم چگونه می‌توانیم سخن خود را به مخاطبان بیشتری برسانیم. خود بنده نیز در این روزها این مسائل را از یک شخص کارشناس و برخی چیزها را حتی از فرزندان خود می‌آموزم تا بدانم نشست‌های علمی آنلاین به چه صورت انجام می‌گیرد؛ برای همین، اقدام شما عزیزان در فراگیری این فناوری ها قابل تحسین است.

ضرورت وسعت مطالعه و بهره‌گیری از آثار علامه ندوی

در کنار آنچه گفته شد، شما عزیزان مطالعۀ خود را گسترده‌تر بسازید. در این زمینه کتاب‌های علامه سید ابوالحسن ندوی رحمه اللہ بسیار سودمند است. از جمله دو کتاب: « الصراع بين الفكرة الإسلامية والفكرة الغربية في الأقطار الإسلامية » و «ماذا خسر العام بانحطاط المسلمين» (هر دو کتاب با عنوان‌های «رویارویی اندیشۀ اسلامی و غربی در جهان اسلام » و « کندوکاوی در اوضاع جهان و انحطاط مسلمانان» به فارسی ترجمه شده اند). این کتاب‌ها به انسان آگهی می‌بخشند و برای نقد اندیشه‌های انحرافی معاصر، مطالعۀ این کتب ضروری است. زمانی که شما پس از تقویت فکر خود به‌ وسیلۀ این کتب، پا به میدانِ دعوت می‌گذارید یا پیام دین را به وسیلۀ نوشتار یا گفتار خود به مردم می‌رسانید، فریاد شما خطاب به بشریت مبنی بر اهداف راستین و درنتیجه تاثیرگذار خواهد بود.

بنده دعا می‌کنم که خداوند متعال این برنامه‌های شما را به بارگاه خویش قبول بفرماید و بیش از پیش سودمند بگرداند. خداوند همۀ ما را برای خدمت به دین خود قبول بفرماید. روح تمام کارها اخلاص است، یعنی هر کاری برای خوشنودی الله تعالی انجام بگیرد؛ شهرت و حبّ جاه هدف نباشد، بلکه رضای الهی مقصود باشد.

وآخر دعوانا أن الحمد لله رب العالمین

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *